Венесуэла мұнайына АҚШ бақылауы Қазақстан үшін ұзақ мерзімді тәуекелдер тудырады

АҚШ Венесуэланың мұнай секторын іс жүзінде бақылауға алады деген сценарий жаһандық энергетикада жүйелік өзгерісті білдіреді. Венесуэлада әлемдегі ең ірі дәлелденген мұнай қоры бар, және бұл ресурстардың Батыс бақылауындағы жүйеге қосылуы өндіріс бірден өспесе де, нарықтық күтулерді өзгертеді.

Орта мерзімді перспективада нарық ұсыныстың болашақта артуын есепке ала бастайды. Qazaq Expert Club тең құрылтайшысы Бауыржан Шурмановтың айтуынша, психологиялық «баға төбесі» қалыптасады: нарық қатысушылары ағымдағы тапшылыққа емес, алдағы уақытта ірі мұнай көлемдерінің қолжетімді болуына бағдарланады. Бұл геосаяси шиеленіс жағдайында да бағаның өсу әлеуетін шектейді.

Қазақстан үшін негізгі тәуекелдер стратегиялық сипатқа ие. Елдің мұнай экспортының 80 пайыздан астамы Каспий құбыр консорциумы арқылы өтеді. Бұл бағыттың өткізу қабілеті шектеулі, ал инфрақұрылым техникалық ақауларға да, сыртқы факторларға да осал. Ауқымы жағынан баламалы маршруттар әзірге жоқ.

АҚШ бақылауындағы Батыс жарты шарында ірі мұнай көзінің пайда болуы жаһандық деңгейде тәуекелді қабылдауды өзгертеді. Мұндай жағдайда КҚК-ға қатысты кез келген проблеманы нарық жүйелік емес, жергілікті мәселе ретінде бағалай бастайды. Бұл Қазақстаннан жеткізілімдердің үзілуіне бағаның сезімталдығын төмендетіп, оның жаһандық сұраныс пен ұсыныс теңгеріміндегі стратегиялық маңызын әлсіретеді.

Тағы бір салдар – келіссөздік позициялардың әлсіреуі. Тұтынушылар сенімді әрі саяси тұрғыдан басқарылатын балама көзге үміт артқанда, экспорттық логистикасы шектеулі елдер тарифтер, транзит шарттары және ұзақ мерзімді келісімшарттар бойынша талқылауларда ықпалының бір бөлігін жоғалтады.

Ұзақ мерзімді перспективада мұнай рентасының қайта бөлінуі жүреді. Пайданы тек қор иелері ғана емес, ең алдымен инфрақұрылымды, логистиканы және нарыққа қол жеткізу ережелерін бақылайтындар көреді. Мұндай жағдайда баррель бағасы экспорттық арналардың тұрақтылығы мен бәсекеге қабілеттілігімен салыстырғанда екінші орынға түседі.

Осылайша, Қазақстан үшін негізгі мәселе қысқа мерзімді баға ауытқулары емес, жеткізілім бағыттарының сенімділігі мен әртараптандырылуын сақтай алу қабілеті болып табылады. АҚШ бақылауындағы Венесуэланың рөлінің күшеюі экспорттық тұрақтылық проблемасын мұнай бағасындағы кез келген ағымдағы өзгерістерден де өзекті әрі маңызды етеді.

Редакция басқа көздерден алынған, жіберілген немесе алынған материалдардың мазмұны мен дұрыстығына жауапты емес. Мұндай материалдарды жариялау тек ақпараттық мақсаттарға арналған және олардың мазмұнын автоматты түрде растауды немесе мақұлдауды білдірмейді.