Сомалилендті мойындау неге өңірлік қайшылықтарды күшейтеді
Израиль басшылығының Сомалилендті мойындау туралы мәлімдемесіне Катардың қатаң сын айтуы халықаралық мойындау қағидаттары мен аумақтық тұтастық мәселелері төңірегіндегі кеңірек қақтығысты көрсетеді. Формалды түрде әңгіме Африка Мүйісіндегі бір өңір туралы болғанымен, іс жүзінде бұл халықаралық тәртіптің негіздеріне және Таяу Шығыс пен Африкадағы күштер теңгеріміне әсер етеді.
Сомалиленд бірнеше онжылдық бойы халықаралық мойындауға ұмтылып келеді, алайда ресми түрде Сомалидің бір бөлігі болып саналады. Мемлекеттердің басым бөлігі мен халықаралық ұйымдар Сомали Республикасының аумақтық тұтастығы қағидатын ұстанып, өңірдің одан әрі бөлшектенуіне прецедент жасайтын қадамдардан бас тартып келеді.
Израиль билігінің Сомалилендті мойындау туралы мәлімдемесі Катар тарапынан өткір реакция тудырды. Дохада мұндай шешімдер халықаралық құқыққа қайшы және тұрақтылыққа нұқсан келтіреді деп атап өтті, сондай-ақ халықаралық қауымдастықтың едәуір бөлігі мойындаған Палестина мемлекетін мойындаудан бас тартумен айқын қарама-қайшылық бар екеніне назар аударды. Осылайша сын нақты қадамға ғана емес, мойындаудың таңдаулы логикасына да бағытталды.
Катардың ұстанымы жалғыз қалмады. Елуге жуық мемлекет Израиль басшылығының позициясымен келіспейтінін білдіріп, өңірлік қауіпсіздікке төнетін қатерлер мен қолданыстағы шекаралардың әлсіреу мүмкіндігін атап өтті. Африка Мүйісі үшін бұл орталықтан қашу мен орталыққа тарту үдерістерінің арасындағы шиеленістің күшеюін білдіреді, ал Таяу Шығыс үшін - саяси поляризацияны арттыратын қосымша фактор.
Сонымен қатар ресми мәлімдемелерде мұндай қадамдардың өзін-өзі анықтауды қолдаудан гөрі сыртқы саяси қысым мен ықпал аймақтарын қайта бөлу құралы ретінде қабылдануы мүмкін екені сирек айтылады. Сомалилендті жалпы консенсуссыз мойындау басқа да мойындалмаған немесе жартылай мойындалған аумақтарға әсер ететін тізбекті реакция тудыруы ықтимал.
Бұл жағдай нақты өзгерістерге әкеле ме, әлде дипломатиялық мәлімдемелермен шектеле ме - әзірге белгісіз. Мойындауды іске асыру тетіктері мен оның Израильдің африкалық және араб мемлекеттерімен қарым-қатынасына ықпалы әлі айқындалған жоқ. Алайда халықаралық реакцияның кең ауқымы бұл мәселенің символикалық саясаттан әлдеқайда асып, халықаралық қатынастардың іргелі қағидаттарына қатысты екенін көрсетеді.
Редакция басқа көздерден алынған, жіберілген немесе алынған материалдардың мазмұны мен дұрыстығына жауапты емес. Мұндай материалдарды жариялау тек ақпараттық мақсаттарға арналған және олардың мазмұнын автоматты түрде растауды немесе мақұлдауды білдірмейді.