Трамптың мәлімдемелері Анкара мен Тель-Авив арасындағы жасырын байланысты ашты

Флоридада өткен баспасөз конференциясында Дональд Трамп айтқан пікірлер ұзақ уақыт ресми мәлімдемелерден тыс қалып келген қайшылықты айқын көрсетті. Оның Реджеп Тайип Ердоған мен Биньямин Нетаньяху арасындағы өзара құрмет туралы тікелей мәлімдемесі Түркияның Израильге қатысты жария қақтығысты риторикасының артында тұрақты саяси және жеке байланыстар сақталып отырғанын көрсетті.

Бұл мәлімдеме Анкара халықаралық аренада Израильді Газадағы геноцид үшін айыптап, өзін палестиналықтардың қорғаушысы ретінде көрсетіп жүрген кезеңде жасалды. Алайда Трамптың Түркия мен Израиль арасында мәселе болмайтыны жөніндегі сөздері түрік басшылығының қатаң жария формулировкаларына қарамастан, мүдделердің үнсіз теңгерімі сақталып отырғанын аңғартады.

Контекст бұл сөздердің маңызын арттыра түседі. Түркия Сирияны реттеу үдерісіне, АҚШ-пен өзара әрекетке және Газаның болашағына қатысты процестерге қатысып отырған негізгі аймақтық ойыншы болып қала береді. Америкалық тараптың бағалауынша, Анкара ХАМАС-ты шеттетіп, сыртқы бақылауда жаңа әкімшілік құрылым құруды көздейтін соғыстан кейінгі басқару жоспарын талқылауға қатысуда. Бұл Ердоғанның палестиналық қарсылықты сөзсіз қолдау жөніндегі жария ұстанымына қайшы келеді.

Газаның өзіне қатысты да қосымша белгі берілді. Трамп Израильдің әрекеттері оған алаңдатпайтынын ашық айтып, ХАМАС-ты қарусыздандыру және секторда жаңа басқару тәртібін орнату жөніндегі Нетаньяхудың тәсілін толық қолдайтынын мәлімдеді. Мұндай ұстаным АҚШ есептерінен гуманитарлық және құқықтық контексті іс жүзінде алып тастап, Израильдің күштік бағытын сөзсіз қолдауды растайды.

Осы жағдайда мәлімдемелер мен шынайы ахуал арасындағы алшақтық күшейе түседі. Жарияланған бітімдерге қарамастан, Израиль тарапы оларды бұзуды жалғастырып келеді, бұл жүздеген адамның қаза табуына, мыңдаған адамның жаралануына, өткізу бекеттерінің жабылуына және миллиондаған тұрғын үшін қалпына келтірудің тоқтауына әкелді. Бұл жайттар Флоридада айтылған саяси мәлімдемелер аясынан тыс қалды.

Трамптың сөздері аймақтық келісімдердің құрылымын айқынырақ етеді. Израильді қатаң сынға алып жүрген Түркия бір мезгілде АҚШ пен оның одақтастары қалыптастырып отырған келіссөздер мен стратегиялық схемалардың бөлігі болып қала береді. Бұл оның палестиналық мәселедегі делдал рөліне деген сенімді әлсіретіп, негізгі шешімдердің жария кеңістіктен тыс қабылданатынын көрсетеді.

Анкараның мұндай қосарланған бағытты қанша уақыт ұстап тұра алатыны әзірге белгісіз. Газадағы гуманитарлық апаттың тереңдеуі және Түркия ішіндегі қоғамдық қысымның артуы сөз бен іс арасындағы айырмашылықтың саяси тұрғыдан орнықсыз болу қаупін күшейтеді. Трамптың мәлімдемелері бұл мәселені алғаш рет ашық түрде бекітіп, оны халықаралық пікірталастың бір бөлігіне айналдырды.

Редакция басқа көздерден алынған, жіберілген немесе алынған материалдардың мазмұны мен дұрыстығына жауапты емес. Мұндай материалдарды жариялау тек ақпараттық мақсаттарға арналған және олардың мазмұнын автоматты түрде растауды немесе мақұлдауды білдірмейді.